Demircili(Timürcülü)
Timürcülü köyü bundan 600-650 yıl önce kurulmuştır.Reşadiye’nin kuzey doğusunda ve Delice ırmağına karışan bir dere civarında o zamanlar 70 haneli bir köy olup günümüzde 400 haneye yakın gösterişli yapıları ve düzgün yerleşkesi ile merkezi bir kasabadır. Deniz seviyesinden 1500 m kadar yüksektir.Fakat bir taraftan Selemen tarafındaki silsile ve bir taraftan da Canik dağları silsilesi buraları kuzey rüzgarları şiddetinden bir dereceye kadar muhafaza ederler.Köyün ilk kuruldğu yer,sık ve balta girmemiş ormanlarla kaplıdır.Karamanlar adıyla bilinen bir kabile bu orman içindeki su ve Dere kaynağının başına yerleşmişlerdir.Bu kabile demircilikle uğraştığı için yerleştikleri yerin adına Demircili adını vermişlerdir. Bu köyün halkı açık göz olup bir çoğu kış mevsimi gelmezden evvel eylül ayından itibaren çoluk ve çocuklarıyla birlikte karadeniz sahil köylerine dağılırlar.Oralarda kaldıkları kış müddetince bulundukları köylerin ticaretini inhisarları altına alarak ve amelelik ederek para kazanırlar.Bu husus bu köyde 300 den fazla at olduğundan katırcılıklada para kazanırlar.Keza koyunculuk ve sığırcılıkta yaparlar.Yaz gelince çoluk çocuklarıyla birlikte sahilin sıcağından kaçarak serin köylerine dönerler.Bu köy halkının bir kısmı Terme, Çarşamba, Ordu ve civarında yerleşerek mal vaya mülk ve arazi sahibi olmuşlardır. Günümüzde bu göç artık yavaş yavaş yerini ters göçe bırakmaktadır. Önceden Avrupa ülkelerine ve İstanbul’a gurbetçi vasfı ile giden birçok maddi durumu müsait Demircili’li memleketine en güzel yapılardan inşa etmekte ve baba ocaklarına ve doğdukları topraklara sahip çıkmaktadırlar.
Halkının hemen hepsi temiz ve misafirferverdirler. Demircili’de vakti ile Molla Hasan Oğlu namı ile anılan oda sahibi bir zat Selemen pazarına uzak ve yakın köylerden gelenleri misafir ederek yedirip içirirmiş. Hala da uzak köylerden gelen pazarcılar ve yolcular Demircili’de misafir olarak erkence Selemen pazarına varırlar.
Çolak Mehmet Ağa,Basmacı Dursun,Azamat Aslan,Eginin oğulları,Şakir ağa ogulları,Topal Kamil gibi ileri gelenleri ve söz anlayanları çoktur.Köyün ilk muhtarı Salih Efendidir.
Demircili’nin deniz seviyesinden yüksek olması tarımı olumsuz yönde etkilemektedir.Ağır kış şartları,mevsimin uzun süreli olması gibi nedenlerden dolayı ekilebilen alanları azdır ve yeterli düzeyde değildir. Ancak günümüzde çayırlar denilen bölgede hala ekin ve buğdaycılık reşberliği devam etmektedir. Hala yakın geçmişten kalma kağnı arabaları ve kara sabanlar mevcuttur. Bu mevcudiyet tamamen ata emanetleri olarak muhafaza edilmektedir. Modern tarım a geçiş süreci ise hızla devam etmektedir.
Demircili’de tarihe ışık tutabilecek bir takım yerler vardır. Bunlardan en önemlisi Kızıl Mağaradır. Demircili’nin kuzey batısında yer alır. Çalık tepesinin yamacında, Alkutlu mezarlık mevkiindedir. Demircili’ye yaklaşık 700 mt mesafededir.Efsaneye göre Kral savaş zamanlarında düşmandan korunmak için bu mağarada saklanırmış. Barış zamanlarında ise Kral'ın kızı burada gergef işlermiş.
Demircili’nin kuzey batısından geçen, Meryem Ana adıyla anılan bir yol vardır.Bu yol Evliya Çelebinin Seyehatnamesinde anılmakta ve ticaret yolu olarak kullanılmaktadır.Bu yolun Erzuruma kadar uzandığı ve Kızıl mağara civarından geçtiği bilinmektedir.
Yeni köy Türbe çayırının kuzeyinde yer alır.Eski bina temelleri,harman yerleri ve ev yerleri hala belli olan bu yer,daha önce bulalarda yaşamış olan Rum köylerine aittir.
Türbe çayırı denilen yerde yaklaşık 1500 metre karelik bir alanda,yalnızca mezarların baş kısımlarını belirten yassı,uzun ve sivri dikili kayalara rastlanmaktadır.Bu mezarların kimlere ait olduğu bilinmemektedir. Yakın geçmişte define arayıcıların uğrak yerlerindne biridir de.
Köyün güney batısında Hasan Dede evliyası diye bir mezar bulunmaktadır.Burada çeşitli adak va kurbanlar hala kesilmektedir.
Demircili bugün analiz edildiğinde Tokat ve Reşadiyenin diğer köyleriyle kıyaslanamayacak özellikler gösterir. Sosyal,kültürel ve ekonomik alanda seyreden bu farklılıklar, Demirciliye girdiğiniz zaman hemen gözünüze çarpar.Evlerin fiziki görünümü ve mimarisi, kadın ve erkeklerin modern giyinişleri ve konuşma biçimi, civar yerleşkelere göre kalkınmadaki hız farkı en önemli özelliklerini oluşturur.
Eskiden sadece Çarşamba ve Terme ile sınırlı olan göç olgusu İstanbul,Samsun,Ankara,Ordu ve özellikle her üç hanaden ikisi Avrupaya açılmıştır. Avrupadaki ve Türkiyedeki vatandaşlarımız bütün yatırımların memleketlerine yapmışlardır. Demircilinin gelişmesinde madden ve manen bütün desteklerini vermişlerdir. Örneğin Almanya’nın Edingen şehrinin bir kısmı neredeyse tamamen Demircili’lerden oluşmaktadır. Oradaki Demircili’ler Avrupa’nın göbeğine kendi imkanları ile SelimHan adından bir camii yaptırmak üzereler.
İstanbul Yenibosna’da bulunan derneğinin yoğun çalışmalarıyla 1999 yılında köy statüsünden Kasaba statüsüne geçmiştir. Demircili Kasabasının ilk kurucu Belediye başkanı MHP den Salih Kandoğmuş seçilmiştir. Sonraki seçimde görevi AKP den Necattin Yaman devralmıştır.Son yapılan nufus sayımına gereken ilgi gösterilmediği halde 2500'e yakın nufus sayılmıştır.
Bugün Demircili kasabasında bir ilkokul, Hacı Muzaffer Şahin tarafından yaptırılan bir sağlık ocagı, kasaba halkı tarafından yapılan bir cami ve inşaatı devam eden yeni belediye binası mevcuttur. Ayrıca Mesudiye Reşadiye ana hattı ile Demircili – Harçbeli ulaşımlarının daha sık kullanılması ile daha da gelişmeye elverişli bir durum sergilemektedir. Tarihini ve geçmişini yerli ve yabancı turiste doğal yapısını bozdurtmadan her mevsim sunmaktadır.
SELEMEN PAZARI:
Selemen pazarı bu köy mıntıkası dahilinde olduğundan köy kanunu mucibince bu pazarın tüm rusumu da Demircil köy sandığına senede 900 lira kadar bir varidat temin etmektedir. Selemen pazarı yaz mevsimince her hafta Cuma günü devam ederek her türlü emten, zahire hayvan alım satı mı ve her nevi meyve getirilerek burada alınıp satılır.Bu pazara Reşadiye köylerinden Mesudiye, koylehisar(koyulhisar),gölköy kazalarından dahi gelerek pazar yarinde mahşeri bir hal ve kalabalık olurdu ve bu tarihi gelenek neredeyse 5 asırdır devam etmektedir. Konuyla ilgili İstanbul Ünversitesi. İktisat Fak. İktisat Sosyoloji bölümü yardımcı Doçent’lerinden Filiz Baloğlu’nun “Bir yerel Pazar örneği : Selemen Kır Pazarı” araştırmasını okumanızı tavsiye ederiz. Bir zamanlar kadim Selemen pazarının pek yakınında bir pazar daha kurulmasına Ordu vilayeti umumi meclisi tarafından bir karar verildiği gibi yine Selemen pazarı civarında bir pazar daha kurulduğu cihetle aynı mevki de ve aynı günde üç pazar kurulmaya başlanmış olduğu söylenir. Bu pazarlar daha sonra kaldırılmıştır ve günümüzdeki hali ve yerinde güneşli Cuma günleri kurulmaya devam etmekte ve vakti isabeti sebebiyle kırda Cuma Namazı’da kılınmaktadır.
Tarihi kültür ve zenginliğin bir arada ve en çoşkulu şekilde yaşandiğı bir yer olan Selemen Yaylası adını Osmanlı Padişahlarından Yavuz Sultan Selim Handan almıştır.1514 yılında çaldıran seferine çıkan Yavuz Sultan Selim han ordusu ile bu yaylada konaklamış ve cuma namazını burada kılmıştır.Rivayete göre bu seferde askerleri ile yerli halk arasında değiş tokuş usulüyle alışverişler yaşanmıştır.Yerli halk askkerlere yiyecek ve gıda verir,askerlerde yerli halka silah verirler.
Selemen Yaylası Demircilinin tanıtımı açısından her zaman gündemde olmuştur.Karadenizde ki bütün tarihçiler bu pazardan bahsetmektedirler.Yaylanın doğal güzelliği,ulaşım kolaylığı Tokat ,Sivas,Ordu üçgeninde olması burayı her dönem cazibe merkezi haline getirmektedir.
Selemende şu anda hali hazırda bir adet cami, büyük bir hapan, çeşmeler, tuvalaetler,et kesim ve satım yerleri ayrıca yeterli derecede lokantalar bulunmaktadır.Elektrik aydınlatmasıda yapılmıştır.Kasabamızda yaylaya göçme işide bitme aşamasına gelmiştir.
Kaynaklar:
Pr. Dr. Ali Rıza Atasoy’un Reşadiye İlçesi ve Köyleri Halk Kitabı Sayfa 620-621
Kızlcaören Kütüphanesi
Evliya Çelebi Seyehatnamesi
Araştırma, Düzenleme :
Erkan Özdemir, Yılmaz Şahin
Aşağıdaki resimlerdeki tarihçe çalışmaları devam etmektedir. Bize ileten "Tarihçi Zafer Şahin"dir, kendisine teşşekkür ederiz |
